ที่มาของระบบเสียง Stereo

5 มีนาคม 2020

Google+
Line

ที่มาของระบบเสียง Stereo

พวกเราส่วนใหญ่เกิดมาในยุดที่ระบบเสียง Stereo เป็นเรื่องปกติที่หาได้ทั่วไป จนได้เจอกับ Surround หลากหลาย format ไปจนถึงระบบที่เรียกว่า Immersive Sound แต่เรารู้กันหรือไม่ว่า กว่าจะมาเป็นระบบต่างๆ ที่เราได้ลองฟังกันนั้น ใครเป็นคนคิดระบบ Stereo แล้วเค้าทำมาเพื่ออะไร วันนี้ ProSCHOOL จะมาเล่าให้ฟังกัน

Monophonic vs. Stereophonic

จริงๆ แล้วที่เราเรียกกันสั้นๆ จนติดปากว่า Stereo นั้น คำเต็มๆ มาจากคำว่า Stereophonic (ชื่อเดียวกันกับ Stereophonics ที่เป็นชื่อวงดนตรีร๊อคจาก Welsh ประเทศอังกฤษ) ซึ่งพหมายถึงการที่ระบบเสียงถูกแบ่งออกเป็น 2 Channel ซ้าย และขวา

โดยก่อนที่จะมีการคิดค้นระบบเสียง Stereo นั้น เราใช้ระบบเสียง Channel เดียว (หรือที่กำหนดชื่อเรียกกันทีหลังว่า Monophonic Sound) โดยที่จะมีการบันทึกเสียงแบบ Channel เดียว Playback ผ่านลำโพงแค่ชุดเดียว ทำให้เราได้ยินเสียงแบบ Channel เดียวที่ไม่ได้มีการแยกตำแหน่งเครื่องดนตรี

ถึงแม้ในยุคนั้นจะมีการอัดเสียงแบบ Multitrack (ใช้เครื่อง Multitrack Tape) แต่ระบบการ Playback ยังคงมีแค่ Channel เดียว จึงทำให้ในกระบวนการ Mixing เสียงต่างๆ จะสามารถแยกแยะตำแหน่งได้แค่มิติเดียวคือในเชิงลึก โดยอาศัยการควบคุมด้วยความดังเสียง เสียงที่ดังกว่าจะฟังดูเหมือนอยู่ใกล้ ส่วนเสียงที่เบากว่าจะรู้สึกว่าอยู่ไกลออกไป ผลงานเพลงในยุค Monophonic นี้จึงไม่ได้มีการแยกตำแหน่งซ้ายขวา นั่นคือเหตุผลที่ว่าทำไมเวลาเราเห็นภาพของเครื่องเล่นแผ่นเสียงแบบที่ใช้กรวยลำโพงในการขยายเสียงมีเพียงแค่ชุดเดียวเท่านั้น

ซึ่งแรงบันดาลใจที่ทำให้มีการคิดค้นระบบ Stereo นั้นมาจากปัญหาที่เกิดขึ้นจากการดูหนัง

ต้นกำเนิด Stereo

โรงภาพยนตร์ในยุคนั้นมีชุดลำโพงสำหรับการ Playback เล่นเสียงเพียงแค่ Channel เดียว จึงทำให้เกิดปัญหาเวลาที่คนดูนั่งดูหนังแล้วได้เห็นตัวละครที่ฝั่งหนึ่งของจอ แต่เสียงของตัวละครตัวนั้นดันออกมาจากลำโพงที่อยู่คนละฝั่งกัน ซึ่งทำให้เกิดความสับสนต่อสมองที่ได้รับข้อมูลทางภาพและเสียงที่ขัดแย้งกัน

ในปี 1930 Alan Blumlein ได้เป็นคนแรกที่คิดค้นเทคนิคที่จะทำให้เสียงของตัวละครสามารถที่จะเคลื่อนตามตำแหน่งของตัวละครบนจอภาพได้ ซึ่งเค้าเรียกระบบนี้ว่า Binuaral Sound หรือก็คือระบบ Stereophonic นั่นเอง

การทำงานของระบบ Stereophonic

หลักการทำงานของระบบ Stereophonic แบบง่ายๆ นั้นใช้วิธีการ Playback เสียงผ่านลำโพง 2 ชุด แบ่งออกเป็น ซ้าย กับขวา และใช้ Technic ในการ Balance ความดังของเสียงที่ออกมาจากลำโพงทั้ง 2 ชุด เพื่อให้คนฟังรู้สึกว่าเสียงออกมาจากลำโพงข้างใดข้างหนึ่ง สร้างสภาวะเสียงจำลองให้เกิดความรรู้สึกของการแยกแยะตำแหน่งเสียงได้

ซึ่ง Blumlein ไม่ได้เพียงแค่คิดค้นวิธีการ Playback เสียงแบบ Stereo เท่านั้น แต่เค้ายังเป็นเจ้าของสิทธิบัตรการบันทึกเสียงลงแผ่น Vinyl ในแบบ Stereo รวมถึงเป็นผู้ให้กำเนิดเทคนิคการอัดเสียงแบบ Stereo ที่ชื่อ Blumlein อีกด้วย

เรื่องราวเกี่ยวกับ Stereo ยังไม่หมดเพียงเท่านี้ คราวหน้า เราจะพาคุณไปเข้าใจว่าทำไมคนเราถึงสามารถแยกแยะตำแหน่งเสียงได้ เพื่อให้เราเข้าใจหลักการ แล้วเอาไปประยุคใช้กับการทำงานของเราให้ได้ตำแหน่งเสียงที่สมจริงมากขึ้น

Google+
Line